Theo Thông tư 04/2008/TT-BXD, hè (hay vỉa hè, hè phố) được xác định là một phần của đường đô thị dành chủ yếu cho người đi bộ và cũng là nơi được sử dụng cho việc bố trí hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị dọc theo tuyến đường. Tuy nhiên, tình trạng người điều khiển xe máy “leo” vỉa hè để tránh tắc đường hoặc đỗ xe máy tràn lan trên vỉa hè diễn ra phổ biến, gây mất mỹ quan đô thị và đe dọa an toàn của người đi bộ,. Để tăng cường trật tự an toàn giao thông, kể từ ngày 01/01/2025, Nghị định 168/2024/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, thay thế cho Nghị định 100/2019, với mức xử phạt tăng nặng đáng kể đối với các hành vi vi phạm này. Bài viết sau đây sẽ làm rõ các mức phạt và điều kiện đỗ xe hợp pháp theo luật định.

Mức phạt hành vi đỗ xe máy trên vỉa hè trái phép năm 2026 là bao nhiêu tiền?

Căn cứ tại Điểm d Khoản 2 Điều 7 Nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định về mức phạt tiền đỗ xe máy trên vỉa hè trái phép năm 2026 như sau:

Điều 7. Xử phạt, trừ điểm giấy phép lái của người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy, các loại xe tương tự xe mô tô và các loại xe tương tự xe gắn máy vi phạm quy tắc giao thông đường bộ

…

2. Phạt tiền từ 400.000 đồng đến 600.000 đồng đối với người điều khiển xe thực hiện một trong các hành vi vi phạm sau đây:

a) Dừng xe, đỗ xe trên phần đường xe chạy ở đoạn đường ngoài đô thị nơi có lề đường;

b) Điều khiển xe chạy quá tốc độ quy định từ 05 km/h đến dưới 10 km/h;

c) Điều khiển xe chạy tốc độ thấp mà không đi bên phải phần đường xe chạy gây cản trở giao thông;

d) Dừng xe, đỗ xe ở lòng đường gây cản trở giao thông; tụ tập từ 03 xe trở lên ở lòng đường, trong hầm đường bộ; đỗ, để xe ở lòng đường, vỉa hè trái phép

Theo quy định trên thì hành vi đổ xe máy trên vỉa hè trái phép thì người đi xe máy bị phạt tiền từ 400.000 đồng – 600.000 đồng. Đối tượng chịu trách nhiệm chính là người điều khiển phương tiện, ngay cả khi việc để xe được thực hiện theo hướng dẫn của chủ quán ăn hay nhân viên bảo vệ mà vị trí đó không được phép đỗ.

Mức phạt hành vi điều khiển xe máy đi trên vỉa hè năm 2026 bị xử phạt là bao nhiêu tiền? Có bị trừ điểm giấy phép lái xe không?

Căn cứ tại Điểm a Khoản 7 Điều 7 Nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định về mức phạt tiền đối với người điều khiển xe đi trên vỉa hè như sau:

7. Phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng đối với người điều khiển xe thực hiện một trong các hành vi vi phạm sau đây:

a) Đi ngược chiều của đường một chiều, đi ngược chiều trên đường có biển “Cấm đi ngược chiều”, trừ hành vi vi phạm quy định tại điểm b khoản này và các trường hợp xe ưu tiên đang đi làm nhiệm vụ khẩn cấp theo quy định; điều khiển xe đi trên vỉa hè, trừ trường hợp điều khiển xe đi qua vỉa hè để vào nhà, cơ quan;

Theo quy định trên thì người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy, các loại xe tương tự xe mô tô và các loại xe tương tự xe gắn máy đi trên vỉa hè sẽ bị phạt tiề từ 4.000.000 đồng – 6.000.000 đồng. Bên cạnh việc phạt tiền, người vi phạm còn bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là trừ 02 điểm trên Giấy phép lái xe theo quy định tại Điểm a Khoản 13 Điều 7 Nghị định 168/2024/NĐ-CP.

Những trường hợp nào người dân được phép điều khiển xe mô tô, xe gắn máy hoặc đỗ xe trên vỉa hè?

Người điều khiển giao thông được phép điều khiển hoặc đỗ xe trên vỉa hè trong các trường hợp cụ thể sau đây:

Đối với hành vi điều khiển xe mô tô, xe gắn máy đi trên vỉa hè:

– Điều khiển xe đi qua vỉa hè để vào nhà riêng, cơ quan. Đây là trường hợp điều khiển xe đi ngang qua (cắt ngang) vỉa hè để vào các địa điểm hợp pháp ( theo quy định tại Điểm a, Khoản 7, Điều 7, Nghị định 168/2024/NĐ-CP )

Lưu ý : Quy định này không áp dụng cho hành vi điều khiển xe chạy dọc vỉa hè (biến vỉa hè thành đường đi) để tránh tắc đường hoặc để di chuyển nhanh hơn; những hành vi này chắc chắn sẽ bị phạt từ 4.000.000 đến 6.000.000 đồng đối với xe máy.

Đối vơi hành vi đỗ xe xe mô tô, xe gắn máy trên vỉa hè

– Đỗ xe ở nơi có biển báo hoặc tổ chức giao thông cho phép, thể hiện bằng ký hiệu “P”, mũi tên chỉ xuống vỉa hè hoặc hoặc vạch kẻ trắng được cơ quan chức năng phê duyệt.

– Đỗ xe ở nơi có quy định riêng, thường áp dụng tại các tuyến phố có vỉa hè đủ rộng và được chính quyền địa phương cho phép sử dụng một phần làm nơi đỗ xe, với điều kiện không cản trở người đi bộ.

Người điều khiển phương tiện xe mô tô, xe gắn máy cần phải tuân thủ điều gì để đỗ xe đúng quy định?

Để được coi là đỗ xe hợp pháp, người điều khiển phương tiện phải tuân thủ các quy tắc tại Điều 18 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, cụ thể:

– Trên đường phố, người lái xe chỉ được dừng xe, đỗ xe sát theo lề đường, vỉa hè phía bên phải theo chiều đi của mình;

– Bánh xe gần nhất không được cách xa lề đường, vỉa hè quá 0,25 m đồng thời phải chừa lại ít nhất 1,5 mét cho người đi bộ;

– Có tín hiệu báo cho người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ khác biết khi ra, vào vị trí dừng xe, đỗ xe;

– Không làm ảnh hưởng đến người đi bộ và các phương tiện tham gia giao thông đường bộ.

Như vậy, theo những quy định trên để đỗ xe máy hợp pháp, bạn cần đối chiếu hành vi của mình với tiêu chuẩn tại Điều 18 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 và đảm bảo không rơi vào trường hợp bị xử phạt tại Điểm d Khoản 2 Điều 7 Nghị định 168/2024/NĐ-CP.